Een hond “praat” met zijn soortgenoten door het gebruik van lichaamstaal. Zijn oren, ogen, staart en mimiek spelen hierbij een grote rol. Om zijn lichaamstaal extra nadruk te geven, kan de hond zijn stem inzetten door te blaffen, grommen, piepen en huilen. Al deze uitingen hebben verschillende betekenissen.
Blaffen heeft een functie:
Al sinds de oertijd heeft de hond deze nuttige eigenschap ingezet om zijn leven bij de mensen zeker te stellen. Zijn geblaf diende als waarschuwingssignaal bij onraad en behoedde het gezin voor gevaar. Bovendien werd het geblaf van de hond ingezet bij de jacht op wild. Naast het dienen van de mens heeft blaffen voor de hond zelf ook functionele eigenschappen: hij kan indringers verjagen en zo een waarschuwing afgeven dat de volgende stap een uitval kan zijn. Maar het blaffen komt ook voor bij
opwinding, kijk maar eens bij een les flyball of behendigheid. Ervaart de hond spanning of stress dan wil hij die emotie graag kwijt. Door te blaffen verlaagt het stressniveau en voelt de hond zich weer prettiger. Uiteindelijk kan de hond bij de minste spanning of opwinding al gaan blaffen. Uw trouwe viervoeter kan met zijn geblaf ook bepaald gedrag van u afdwingen. Hij legt bijvoorbeeld een speeltje op uw schoot en kijkt u al blaffend aan. Zijn bedoeling is dat u het spel weggooit.
Is het stoppen met blaffen dan te leren?
Ontstaat het geblaf uit spanning door bepaalde omgevingsfactoren dan zal de hond in kleine stapjes moeten leren om te gaan met deze spanning. Start met oefenen van ontspannen gedrag in een rustige omgeving, zoals de woonkamer of de tuin met steeds korte oefensessies. De hond leert zich steeds langer concentreren en dus rustig te gedragen. Gaat dat goed dan kunt u de omgeving moeilijker maken, bijvoorbeeld door te oefenen op een rustig stukje in het park waarbij de hond steeds vaker geconfronteerd wordt met datgene wat de spanning veroorzaakt. De afleiding en tijdsduur worden steeds meer uitgebouwd totdat de hond zich ontspannen gedraagt in allerlei situaties. Vraag hierbij hulp van uw trainer, zodat het oefenprogramma op uw hond kan worden afgestemd.
Blaffen om gedrag af te dwingen:
Door te blaffen kan de hond ook van u bepaald gedrag afdwingen. Hij gaat bijvoorbeeld in de keuken staan en blaft daar een aantal keren. U gaat kijken en ziet dat zijn waterbak leeg is. Natuurlijk kan de hond ook op een ongewenste manier gedrag uitlokken. Hij gaat voor u zitten en kijkt u al blaffend aan: hij wil
iets van u gedaan krijgen bijvoorbeeld spelen of naar buiten. Hoe vaker u op dit gedrag reageert, hoe meer de hond dit gedrag zal vertonen. Verstop u bijvoorbeeld achter de krant of sta op en loop de kamer uit. Verbreek hiermee het sociale contact dat de hond graag van u wil. Probeer zo min mogelijk te reageren op het uitlokkende gedrag dat uw hond vertoont.
Ongecontroleerd blaffen:
Een hond die ongecontroleerd blaft, kan op commando leren blaffen en vervolgens ook op commando stil te zijn. Om een hond te leren stil zijn op een commando zul je hem dus eerst moeten leren blaffen op commando. Blaft uw hond vanzelf in bepaalde situaties of bij een bepaalde handeling die u verricht? Beloon hem exact op dat moment en geef het woordje “blaf” of “luid”. Omdat u de hond beloont met een brokje of speeltje en de hond moet kauwen of het spel moet vasthouden, kan hij niet blaffen en geeft u het woord “klaar” of “stil”. Het is na een aantal keren oefenen mogelijk om de hond te laten blaffen en te stoppen op commando. Zorg dat u de eerste weken blijft belonen voor het stoppen met blaffen. Voeg eventueel een handgebaar aan het stopcommando toe.
In scène zetten:
Is het lastig de aandacht van uw hond te krijgen wanneer hij blaft? Dan is een andere aanpak nodig. Begin binnenshuis met een speeltje dat de hond graag wil hebben. Pak het speeltje en ga met de rug naar de hond toe staan. Wil de hond het speeltje graag hebben dan zal hij een geluidje laten horen, misschien een piep of meteen een blaf. (Reageert hij niet dan is het speeltje waarschijnlijk niet interessant genoeg: zoek dan een andere.) Op het moment dat uw hond geluid maakt: omdraaien en het speeltje naar de hond gooien (dit is de beloning voor het geluid maken, hij krijgt immers wat hij hebben wilde). Herhaal dit een paar keer, totdat de hond doorheeft wat de bedoeling is: geluid maken betekend dat hij het speeltje gaat krijgen. Op het moment dat de hond blaft, geeft u commando “luid” en wanneer u het speeltje gooit geeft u het commando “stil”. Stel vervolgens het moment van omdraaien wat uit, zodat de hond langer geluid moet maken voor de beloning komt. Beheerst uw hond dit binnenshuis verzwaar dan ook hier de omstandigheden en oefen in de tuin of in het park. Springt uw hond bij deze oefening tegen u op en probeert hij het speeltje van u af te pakken, dan is dit niet de juiste aanleermethode.
Afbouwen van de beloning:
Snapt uw hond de oefening en reageert hij goed op uw commando’s, bouw dan de beloning af. Zorg voor een afwisseling in de beloning, dus geef de ene keer een speeltje en de andere keer een brokje of aai. Uiteindelijk hoeft u niet meer te belonen met iets extra’s en is het woordje “braaf” voldoende.
Elke hond is een individu, het kan zijn dat het afleren van blaffen bij uw hond anders moet worden aangepakt.